|
|
|
|
|
Ιστορία της Διαμαρτύρησης στην Ελλάδα Το ιστορικό και θρησκευτικό υπόβαθρο Παρουσίαση από την ομιλία που πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο των εκδηλώσεων του Πάρη Παπαγεωργίου |
||
ΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΜΕΡΟΣ Α' (11ος-15ος αι.) Η πτώση της Ανατολής ΜΕΡΟΣ Β' (15ος-16ος αι.) Ανθρωπισμός ΜΕΡΟΣ Γ' (17ος αι.) Ο Κύριλλος Λούκαρις και η εποχή του ΜΕΡΟΣ Δ' (17ος-18ος αι.)
Ευρωπαϊκός Διαφωτισμός ΜΕΡΟΣ Ε' (18ος-19ος αι.) Ο Νεοελληνικός Διαφωτισμός (1730-1830) ΜΕΡΟΣ ΣΤ' (19ος αι.) Α. Το νέο ελληνικό κράτος ΜΕΡΟΣ Ζ'
|
||
ΜΕΡΟΣ Α' • Η πτώση της Ανατολής
Η συρρίκνωση και πτώση του Βυζαντίου |
||
1054: |
Μεγάλο Σχίσμα Δυτικής και Ανατολικής Εκκλησίας Απώλεια ιταλικών κτήσεων και μεγαλύτερου μέρους Μ. Ασίας Άλωση Κων/πολης από Φράγκους. Αρχή φραγκοκρατίας Διάλυση αυτοκρατορίας σε ελληνικά και λατινικά κρατίδια Ανάκτηση Κων/πολης Άλωση Κων/πολης από Τούρκους |
|
Το Βυζάντιο γύρω στο 1025 μ.Χ. Το Βυζάντιο γύρω στο 1180 μ.Χ.
Το Βυζάντιο γύρω στο 1265 μ.Χ.
Το Βυζάντιο γύρω στο 1400 μ.Χ. Η Οθωμανική Αυτοκρατορία, 14ος - 17ος αι. |
||
Ελληνισμός τουρκοκρατούμενος |
||
|
•
- - - • - - |
Ο νέος ρόλος του πατριαρχείου Αναλαμβάνει οικουμενικό ρόλο στη θέση της νικημένης αυτοκρατορίας «Εκκοσμίκευση»: Πολιτικά και διοικητικά προνόμια εκχωρούνται στο πατριαρχείο Μεσολαβεί ανάμεσα στον Σουλτάνο και στους χριστιανούς υπηκόους Η ιδεολογία του πατριαρχείου Το Πατριαρχείο αναγνωρίζει πλήρως τη νομιμότητα του αλλόδοξου δυνάστη, δεν τον θεωρεί όμως πλέον φορέα αγιότητας. Αντικαθολική και γενικά αντιδυτική στάση, που συμπίπτει και με τα συμφέροντα των Οθωμανών. Κοινό μέτωπο Πατριαρχείου και Υψηλής Πύλης |
|
Συνέπειες της τουρκικής κατάκτησης στην παιδεία |
||
|
• • • |
Μετανάστευση των πιο διακεκριμένων Ελλήνων στη Δύση (ελληνικές παροικίες, π.χ. Βενετία, Φλωρεντία, Παρίσι, Γενεύη, Ιάσιο κ.ά.) Έκλειψη μάθησης και φιλοσοφίας στην Ελληνική Ανατολή για ενάμισι αιώνα μετά το 1453 Ανυπαρξία ιδρυμάτων ανώτερης παιδείας στην Ελληνική Ανατολή |
|
Ελληνισμός λατινοκρατούμενος |
||
|
|
Ιόνια νησιά, Κρήτη, Κύπρος, Χίος Έλληνες σπουδαστές από τις λατινοκρατούμενες περιοχές συνέρρεαν στο επίσημο Πανεπιστήμιο της Βενετικής Πολιτείας, στην Πάδοβα Η Βενετία από τα τέλη του 15ου αι. είναι ένα από τα σπουδαιότερα κέντρα ελληνικών σπουδών με πλούσιες ελληνικές βιβλιοθήκες και ελληνικό τυπογραφείο |
|
Δρόμος στη συνοικία των Ελλήνων στη Βενετία Εσωτερικό του ναού του Αγίου Γεωργίου,
Τυπογραφικά σήματα του Ν. Βλαστού και Ζ. Καλλέργη, |
||
Η Τρίτη Ρώμη - H ρωσική ορθοδοξία
|
||
|
• • |
Μετά την πτώση του Βυζαντίου η Μόσχα φιλοδοξεί να παίξει τον ρόλο του συνεχιστή της οικουμενικότητας ως Τρίτη Ρώμη Ο Μέγας Δούκας της Μόσχας παίρνει τον τίτλο του βυζαντινού αυτοκράτορα: Καίσαρ = Τσάρος |
|
Ο Καθεδρικός της Κοιμήσεως της Θεοτόκου,
|
||
ΜΕΡΟΣ Β' • Ανθρωπισμός
Το κίνημα του ανθρωπισμού στη Δύση |
||
|
• • • • • |
Κέντρα του ανθρωπισμού η Βόρεια Ιταλία και περιοχές της Κεντροδυτικής Ευρώπης (Γερμανία, Ολλανδία, Γαλλία) Απομάκρυνση από τις αξίες του Μεσαίωνα Αναβίωση των αξιών της κλασικής αρχαιότητας Μετάφραση, σχολιασμός και μελέτη των αρχαίων συγγραφέων Έμφαση στην ελευθερία του πνεύματος, στις επιστήμες και στις τέχνες |
|
Ανθρωπισμός και χριστιανισμός |
||
|
• • |
Οι ανθρωπιστές ήταν βαθιά θρησκευόμενοι, τοποθετούσαν όμως στο κέντρο του ενδιαφέροντος τον Άνθρωπο, όχι πια τον Θεό Κριτική ενάντια στις παρεκτροπές της Καθολικής Εκκλησίας Αναζήτηση αυθεντικού πνεύματος του χριστιανισμού: επιστροφή στις πηγές, στην Αγία Γραφή |
|
Ο Έρασμος (1469-1536) υπήρξε ένας από τους σημαντικότερους ανθρωπιστές |
||
Μεταρρύθμιση |
||
|
• • • |
Οι μεταρρυθμιστές ασκούσαν και αυτοί κριτική ενάντια στις παρεκτροπές της Καθολικής Εκκλησίας Αναζητούσαν το αυθεντικό πνεύμα του χριστιανισμού: επιστροφή στις πηγές, στην Αγία Γραφή Τοποθετούσαν όμως στο κέντρο όχι τον άνθρωπο, αλλά τον Θεό |
|
Μαρτίνος Λούθηρος (1483-1546), Ο ναός του κάστρου της Βιττεμβέργης όπου ο Λούθηρος
Ιωάννης Καλβίνος (1509-1564), Ο γοτθικός ναός του Αγίου Πέτρου
Θρησκευτικός χάρτης της Ευρώπης το 1560 |
||
Ανθρωπισμός και Μεταρρύθμιση |
||
• - - - - • - |
Σύμπτωση μέχρις ενός σημείου στην κριτική και στα μέσα Κριτική στην Καθολική Εκκλησία Επιστροφή στις πηγές Μελέτη ελληνικών κειμένων και ελληνικής ΚΔ Π.χ. η Γενεύη του Καλβίνου κέντρο έκδοσης αρχαίων Ελλήνων συγγραφέων και μελέτης της ελληνικής γλώσσας Διαφορά στην εικόνα που έχουν για τον άνθρωπο: Διαφωνία Εράσμου και Λουθήρου για τη διαύγεια των Γραφών και για την ελεύθερη βούληση του ανθρώπου |
|
Έλληνες φιλομεταρρυθμιστές του 16ου αι. |
||
• • • • • |
Φιλοπροτεσταντικοί πυρήνες στην Κρήτη από το 1545 κ.ε., αλλά και στην Κύπρο, Λάρισα, Θεσσαλονίκη Στον Χάνδακα (Ηράκλειο) υπήρχε μεγάλος αριθμός βιβλίων της Ελβετικής Μεταρρύθμισης σε ιδιωτικές βιβλιοθήκες (π.χ. του Αντ. Καλλέργη) Ιστορικό Πλαίσιο: Η κίνηση αυτή παρατηρείται κυρίως στον καθολικό βενετοκρατούμενο ελληνισμό, ιδίως στην Κρήτη, όπου υπάρχει ευκολότερη πρόσβαση στα πνευματικά τεκταινόμενα της Κεντρικής Ευρώπης Σε πολλές πόλεις της Βόρειας Ιταλίας (Βενετία, Πάδοβα, Φερράρα, Μόδενα) οι μεταρρυθμιστικές ιδέες είχαν ριζώσει σε πυρήνες λογίων Το κίνημα σβήνει με την παρέμβαση της Ιεράς Εξέτασης |
|
Κεντρική Κρήτη, Χάνδακας (Ηράκλειο) Ενετικό λιμάνι Ηρακλείου |
||
Φραγκίσκος Πόρτος (1511-1581) |
||
• • • • • • • • • • • |
Έλληνας Καθολικός από την Κρήτη 15 ετών φεύγει για σπουδές στη Βενετία 20 ετών προσχωρεί στη Μεταρρύθμιση Το 1536 δάσκαλος ελληνικής στη Μόδενα. Διώκεται Το 1545 στο Πανεπιστήμιο της Φερράρας Σύμβουλος της Ρενάτας της Φερράρας Μετά το 1554 καταλήγει εξόριστος στη Βενετία Συλλαμβάνεται ως αιρετικός. Αποκηρύσσει τις ιδέες του. Απελευθερώνεται με 2ετή υποχρέωση παραμονής Μετά το 1560 καταλήγει στην Ελβετία Συνδέεται με τον Bullinger και ειδικά με τον de Beze Το 1561 επιλέγεται από τον Καλβίνο ως καθηγητής ελληνικής στο νεοσύστατο Πανεπιστήμιο της Γενεύης |
|
Ιωάννης Κασσιμάτης (1527-1571) |
||
• • • • • • • • • |
Γιος πλούσιου εμπόρου του Χάνδακα Ανιψιός του Φ. Πόρτου, ορθόδοξος Γιατρός, απόφοιτος Πανεπιστημίου Φερράρας. Συναντάται εκεί με τον Πόρτο Επιστρέφει το 1552 στον Χάνδακα με ευαγγελικές πεποιθήσεις. Εργάζεται ως γιατρός. Σπουδαίος θεατρικός συγγραφέας Σε διάστημα 15 ετών σχηματίζει πυρήνες ομοϊδεατών του, Ελλήνων και Βενετών, αρχόντων και ανθρώπων του λαού Ο περιηγητής Villinger μιλά για Σχολή(!) Το 1568 συλλαμβάνεται, δικάζεται (μαζί με έναν Έλληνα Ορθόδοξο και έναν Ιταλό) και φυλακίζεται Πέθανε στις φυλακές της Βενετίας το 1571 |
|
Ιάκωβος Παλαιολόγος |
||
• • • • • • • |
Έζησε τον 16ο αιώνα Καταγόταν από τη Χίο με απώτερη καταγωγή από τους αυτοκράτορες Παλαιολόγους Σπούδασε στην Ιταλία Μετέβη στη Γερμανία, όπου ασπάσθηκε τις αρχές του Λουθήρου Προσχώρησε στους αντιτριαδικούς Σοκινιανούς Συνελήφθη στη Ρώμη και θανατώθηκε το 1585 διά πυράς ως αιρετικός Συνέγραψε πάρα πολλά έργα |
|
Φραγκίσκος Λεονταρίτης (1518-1572) |
||
• • • • • • • |
Γιος καθολικού ιερέα του Χάνδακα. Κληρικός από το 1535 Οργανίστας στον καθολικό Ναό του Αγίου Τίτου από το 1536 Ο προσανατολισμός του προς τη Μεταρρύθμιση πρέπει να ξεκίνησε στην Κρήτη. Ο προστάτης του, επίσκ. Bartolomeo Abramo ήταν ο πρώτος Κρητικός που κατηγορήθηκε, άδικα, ως φιλολουθηρανός Αναχώρηση για τη Βενετία το 1544. Χορωδός και φημισμένος μουσικός από το 1549 ως το 1556 στον Άγιο Μάρκο Το 1561 φεύγει από την Ιταλία πιθανόν λόγω της Αντιμεταρρύθμισης, προσκεκλημένος από τον ηγεμόνα της Βαυαρίας, στο Μόναχο, ως μουσικός της αυλής Χάνει βαθμό ιερωσύνης εξαιτίας καταγγελιών για ετεροδοξία και για προσωπικά παραπτώματα Περί το 1568 επιστρέφει στην Κρήτη, υποτάσσεται στην Καθολική Εκκλησία και αποκαθίσταται ιερατικά |
|
Φραγκίσκος Λεονταρίτης Στον Άγιο Μάρκο της Βενετίας
|
||
ΜΕΡΟΣ Γ' • Ο Κύριλλος Λούκαρις και η εποχή του
Κύριλλος Λούκαρις (1570-1638) |
||
|
Πατριάρχης Στη συνείδησή του φαίνεται πως υπήρξε καλβινιστής |
|
Κύριλλος Λούκαρις Η Ευρώπη το 1648 |
||
• • • • • • • |
Γεννήθηκε το 1572 στον Χάνδακα, έναν χρόνο μετά τον θάνατο του Ιωάννη Κασσιμάτη Ανιψιός του Πατριάρχη Αλεξανδρείας, Μελετίου Πηγά, φίλου του Ιωάννη Κασσιμάτη, αλλά αρνητή των μεταρρυθμιστικών ιδεών 12ετής πηγαίνει στη Βενετία για σπουδές Στη Βενετία, έλαβε κλασική παιδεία από τον Μάξιμο Μαργούνιο, επίσκοπο Κυθήρων Ίσως στη Βενετία ακούει τις μεταρρυθμιστικές ιδέες Ύστερα από 4 χρόνια επιστρέφει στην Κρήτη. Γνωρίζεται στην Αλεξάνδρεια με τον Μελέτιο Πηγά, Πατρ. Αλεξανδρείας Το 1589 στην Πάδοβα για εξαετείς σπουδές |
|
Ο Κύριλλος Πατριάρχης Αλεξανδρείας (1601-1620) |
||
• • • • • • • |
Το 1594 χειροτονείται ιερέας στην Κων/πολη από τον θείο του Μελέτιο Πηγά, τοποτηρητή του Οικουμενικού θρόνου Το 1596 έξαρχος του Πατρ. Αλεξανδρείας στην Πολωνία για 5 έτη εναντίον της Ουνίας (δημιουργήθηκε το 1595). Εκεί συγκρούεται με την Καθολική Εκκλησία Επιστρέφοντας γνωριμία στην Τρανσυλβανία με τον διαμαρτυρόμενο θεολόγο Μάρκο Fuchs Πατριάρχης Αλεξανδρείας (1601-1620) Γνωριμία με τον Ολλανδό Haga. Προμηθεύει τον Κύριλλο βιβλία διαμαρτυρόμενης θεολογίας (1602) Γνωριμία και αλληλογραφία με τους Ολλανδούς J. Uyttenbogaert (διάδοχος Αρμινίου) και Δαυίδ le Leu de Wilhem Ως το 1618 διαμορφώνει ευαγγελικές πεποιθήσεις (Αλληλογραφία με τον Μάρκο Αντώνιο de Dominis) |
|
Ο Κύριλλος Οικουμενικός Πατριάρχης (1620-1638) |
||
• - - - • • • |
Αντιμέτωπος με: Την αμάθεια του κλήρου Με τις πολιτικές βλέψεις Καθολικών (Γαλλία) και Διαμαρτυρόμενων (Αγγλία, Ολλανδία) χωρών στην Οθωμανική αυτοκρατορία Τους Καθολικούς Ιησουίτες και τους ρωμαΐζοντες Έλληνες (Κολλέγιο Αγίου Αθανασίου στη Ρώμη για Έλληνες από το 1577) Πρώτη καθαίρεση το 1622 με την κατηγορία του καλβινισμού από τη ρωμαΐζουσα μερίδα και επάνοδος το ίδιο έτος Ίδρυση το 1622 της καθολικής «Προπαγάνδας Πίστεως». Η οργάνωση αυτή αναλαμβάνει τον πόλεμο κατά του Λούκαρη |
|
Η γόνιμη οκταετία (1622-1630) |
||
• - • • - • - • |
Ίδρυση Πατριαρχικής Σχολής με υπεύθυνο τον Θεόφιλο Κορυδαλλέα Θεόφιλος Κορυδαλλεύς: Νεοαριστοτελικός λόγιος, σπουδαγμένος στην Πάδοβα, έτρεφε συμπάθεια στις ιδέες της Μεταρρύθμισης. Εισηγητής ελεύθερου στοχασμού στη ΝΑ Ευρώπη Το 1627 ίδρυση στην Κωνσταντινούπολη ελληνικού τυπογραφείου (του πρώτου σε ελληνικό έδαφος από τον Νικόδημο Μεταξά, για 3 χρ.) Μετάφραση της Κ.Δ. στη δημοτική από τον Μάξιμο Καλλιουπολίτη Τυπώθηκε στη Γενεύη. Κυκλοφόρησε τον χρόνο του θανάτου του Λούκαρη Καλβινιστική Ομολογία Πίστης Αναθεματίστηκε το 1638, το 1642 και το 1672 από Εκκλησιαστικές Συνόδους Μαρτυρικός θάνατος του Λούκαρη το 1638 |
|
Ο κύκλος του Λούκαρη |
||
• • • • • • • |
Μελέτιος Παντόγαλος, αρχιεπ. Εφέσου Ναθαναήλ Κωνώπιος, ιερέας εκ Κρήτης, μεταφραστής (;) των «Θεσμών» του Καλβίνου Νεόφυτος, αρχιεπ. Ηράκλειας Παρθένιος Α', Οικουμενικός Πατριάρχης Σοφρώνιος, επίσκοπος Αθηνών Μάξιμος Καλλιουπολίτης, μοναχός Φίλιππος Κύπριος, πρωτονοτάριος Εκκλ. Κων/πόλεως |
|
Ο Ζαχαρίας Γεργανός (β' μισό 16ου αι. - μετά το 1631) |
||
• • • • • • |
Σύγχρονος του Λούκαρη από την Άρτα Διετείς σπουδές στη Βιττεμβέργη από το 1619. Επηρεάστηκε από τη γερμανική Μεταρρύθμιση. Όχι ιδιαίτερα μορφωμένος Συνέγραψε ερμηνεία στην Αποκάλυψη μαζί με μετάφραση του βιβλίου στη νεοελληνική (1622) Συνέγραψε «Χριστιανική Κατήχηση» ευαγγελικών πεποιθήσεων με ερωταπαντήσεις (1622) Ταξίδια στην Ευρώπη μαζί με τον Μητροφάνη Κριτόπουλο, προστατευόμενο του Λούκαρη, αλλά αντίπαλο των μεταρρυθμιστικών ιδεών (μεταγ. Πατριάρχης Αλεξανδρείας Μητροπολίτης(;) Άρτας και Ναυπάκτου το 1632 |
|
 |
||
ΜΕΡΟΣ Δ' • ΔΙΑΦΩΤΙΣΜΟΣ
Το κίνημα του Διαφωτισμού |
||
• • • • |
Πνευματικό κίνημα του 17ου και 18ου αι. που θέτει ως βάση τον άνθρωπο, τον ορθολογισμό, την επιστήμη και τη φιλοσοφία στη θέση οποιουδήποτε θρησκευτικού δόγματος ή κοινωνικοπολιτικού κατεστημένου Εγείρει αιτήματα για αλλαγή της ανθρώπινης κοινωνίας με βάση την ανθρώπινη λογική Έμφαση στην παιδεία και τη γνώση Οδηγεί μέσα στον 18ο αι. στην Αμερικανική και στη Γαλλική Επανάσταση |
|
O φιλόσοφος Βολταίρος (1694-1778), |
||
Οι Ευαγγελικές Αφυπνίσεις |
||
• • • • • • • • • • • • • |
Πολλοί ιστορικοί τις ερμηνεύουν ως αντίδραση στον Διαφωτισμό και τον ντεϊσμό Από την Ευρώπη στην Αμερική: Κϊνημα των Μοραβιανών Αδελφών, Ουεσλιανός Μεθοδισμός, Μεγάλη και Μικρή Ευαγγελική Αναζωογόνηση (Αγγλία, Σκωτία) 1ο Αναζωπυρωτικό κύμα - 1730 ως 1770 στις αποικίες της Β. Αμερικής (Edwards, Whitefield) Έμφαση στη θρησκευτική εμπειρία και όχι μόνο στο νου, στην αποκάλυψη μάλλον παρά στην ανθρώπινη λογική Επικράτηση του μεταχιλιασμού. Υπήρχε η αίσθηση ότι ο ερχομός του Χριστού θα ακολουθήσει το σαρωτικό κήρυγμα του ευαγγελίου Αίσθημα ευθύνης για ιεραποστολή, ιδιαίτερα απέναντι σε μαύρους και Ινδιάνους Καταδίκη του θεσμού της δουλείας 2ο Αναζωπυρωτικό κύμα στην Αμερική. Αρχές 19oυ αι. Συνέπειες αφυπνίσεων: Ίδρυση ιεραποστολικών εταιρειών και βιβλικών εταιρειών στις αρχές του 19ου αι. Έμφαση επίσης στην κοινωνική εμπλοκή Ως τότε το ευαγγέλιο περιοριζόταν στην Ευρώπη και τις ευρωπαϊκές κτήσεις στην Αμερική. Τώρα το ευαγγέλιο σε όλες τις ηπείρους Ίδρυση της μεγαλύτερης αμερικανικής διαδογματικής ιεραποστολής American Board το 1810 με στόχο ανάμεσα σε άλλα μουσουλμάνους και εβραίους της Εγγύς Ανατολής |
|
Ο Ιωνάθαν Έντουαρτς (1703-1758), ο μεγαλύτερος Αμερικανός θεολόγος,
|
||
ΜΕΡΟΣ Ε' • Ο ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΔΙΑΦΩΤΙΣΜΟΣ (1730-1830)
|
||
• • • • • • • |
Ευγένιος Βούλγαρης Νικηφόρος Θεοτόκης Ιώσηπος Μοισιόδακας Γρ. Κωνσταντάς και Δαν. Φιλιππίδης Δημήτριος Καταρτζής Αδαμάντιος Κοραής Ρήγας Φεραίος |
|
Ευγένιος Βούλγαρης Αδαμάντιος Κοραής |
||
Εκκοσμίκευση του χρόνου: της αντίληψης της ιστορίας |
||
• • • • • • |
Έμφαση στην παιδεία και την ελεύθερη σκέψη, ίδρυση σχολείων και βιβλιοθηκών Ως τότε η ιστορική συνείδηση του χριστεπώνυμου πληρώματος διαπλαθόταν με βάση τη ιερή Βιβλική Ιστορία, δηλαδή την ιστορία του λαού του Θεού από την Παλαιά και Καινή Διαθήκη Τώρα επιχειρείται η αποκοπή από την κοινή βιβλική καταγωγή των χριστιανικών λαών, από την ιστορία του «λαού του Θεού», του Ισραήλ Η προσέγγιση στο παρελθόν γίνεται όχι με άξονα την πίστη, αλλά τον πολιτισμό. Σφυρηλατείται εκκοσμικευμένη ιστορική συνείδηση Γίνεται σύνδεση των Ρωμιών με το ξεχωριστό αρχαιοελληνικό παρελθόν τους και τις αξίες του Αναζήτηση της ελληνικής εθνικής ταυτότητας και ιστορίας στην κλασική αρχαιότητα, ενώ υποτιμάται το Βυζάντιο |
|
Εκκοσμίκευση του χώρου: της πολιτισμικής γεωγραφίας |
||
• • • • |
Η συνείδηση του χώρου στην παραδοσιακή ελληνική σκέψη καθοριζόταν από τη γεωγραφία της πίστης: ιεροί τόποι και προσκυνήματα Τώρα εκφράζεται η ανάγκη της γνωριμίας με τον κόσμο, κάτι που συνδέεται άρρηκτα με τους στόχους της εγκόσμιας ζωής. (Κωνσταντάς-Φιλιππίδης, «Γεωγραφία νεωτερική») Οι χώρες, οι λαοί, οι πολιτισμοί και οι αντιλήψεις τους περιγράφονται με ουδετερότητα και χωρίς αξιολογήσεις. Θεσμοί και κατεστημένα αντιπαραβάλλονται και σχετικοποιούνται Μπορούσε κανείς να κρίνει και να εκτιμήσει λαούς και νοοτροπίες, την οπισθοδρόμηση και την πρόοδο του πολιτισμού στα σύγχρονα κράτη |
|
Κοινωνικοπολιτικά αιτήματα |
||
• • • |
Άλλοι υπέρ της φωτισμένης μοναρχίας (Ευγένιος Βούλγαρης) Άλλοι υπέρ ριζοσπαστικότερων, φιλελεύθερων δημοκρατικών λύσεων και κατά της μοναρχίας (Μοισιόδακας, Ρήγας, Κοραής) Ο Νεοελληνικός Διαφωτισμός οδηγεί στην Ελληνική Επανάσταση του 1821 |
|
Θρησκευτικά αιτήματα |
||
• • • • |
Δριμεία κριτική κατά των κακώς κειμένων της Εκκλησίας, της αμάθειας, της διαφθοράς, του κοινωνικού συντηρητισμού και της ενδοτικότητας του κλήρου απέναντι στην τυραννία. (βλ. Ελληνική Νομαρχία) Αίτημα για αναβίωση του χριστιανισμού του ευαγγελίου Ωστόσο με το πρόσχημα της διατήρησης της Ορθοδοξίας, πολλοί Διαφωτιστές διαπνέονται από ντεϊστικές ιδέες Ορισμένοι μόνο έφταναν σε ακραίες θέσεις αρνούμενοι και ειρωνευόμενοι βασικά δόγματα του χριστιανισμού (π.χ. Ευστ. Παμπλέκης, «Ανώνυμος του 1789», Καΐρης) |
|
Γλωσσικά αιτήματα |
||
• • • |
Αρχαϊστές (Βούλγαρις, Νεόφ. Δούκας, Παν. Κοδρικάς) Δημοτικιστές (Ι. Βηλαράς, Δημ. Καταρτζής, Γρ. Κωνσταντάς και Δανιήλ Φιλιππίδης, Ρήγας Φεραίος) Μέση οδός (Ιώσηπος Μοισιόδακας, Νικηφόρος Θεοτόκης, Κοραής, Κων. Κούμας, Βάμβας, Καΐρης, Θεόκλ. Φαρμακίδης) |
|
|
||
Η συνέχεια σύντομα...
|
||
